Từ 10/9/2026: Quy định về mức lương, trả lương cho người lao động

Nghị định 283/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/7/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội. Đây là văn bản mà cả người sử dụng lao động lẫn người lao động cần cập nhật sớm, bởi nó siết chặt hàng loạt yêu cầu liên quan đến việc trả lương. Dưới đây là những điểm cốt lõi cần nắm.

1. Doanh nghiệp phải công khai minh bạch thang, bảng lương

Theo Khoản 1, Điều 23 của nghị định, trước khi áp dụng chính thức bất kỳ chính sách lương nào, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các bước sau:

• Xây dựng thang lương, bảng lương, định mức lao động và tiến hành áp dụng thử trước khi ban hành chính thức.
• Công bố công khai các nội dung này (thang lương, bảng lương, mức lao động, quy chế thưởng) tại nơi làm việc.
• Lấy ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu đơn vị có tổ chức này) khi xây dựng các chính sách nêu trên.
• Cung cấp bảng kê chi tiết tiền lương cho từng người lao động đúng quy định.
• Đảm bảo nguyên tắc trả lương bình đẳng — không phân biệt giới tính với những công việc có giá trị tương đương nhau.

2. Nguyên tắc trả lương đầy đủ, đúng hạn

Điều 23, Khoản 2 của Nghị định 283/2026/NĐ-CP đặt ra một loạt nguyên tắc mà người sử dụng lao động không được vi phạm:

• Lương phải được thanh toán đúng thời điểm đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
• Các khoản lương làm thêm giờ, làm đêm, hoặc lương ngừng việc phải được chi trả đầy đủ.
• Người lao động toàn quyền quyết định cách sử dụng tiền lương của mình; doanh nghiệp không được can thiệp, hạn chế, hay ép buộc họ mua hàng hóa/dịch vụ của công ty hoặc bên do công ty chỉ định.
• Mọi khoản khấu trừ lương phải tuân thủ đúng quy định pháp luật.
• Nếu điều chuyển người lao động sang công việc khác so với hợp đồng, hoặc trong thời gian xảy ra đình công, doanh nghiệp vẫn phải trả lương đầy đủ.
• Người lao động nghỉ việc mà chưa dùng hết ngày phép năm phải được thanh toán tiền cho những ngày còn lại.
• Trường hợp bị tạm đình chỉ công việc, người lao động phải được tạm ứng lương; nếu sau đó không bị kỷ luật, họ phải được truy trả đủ số lương trong thời gian bị đình chỉ.

3. Mức lương trả cho người lao động không được thấp hơn lương tối thiểu vùng

Khoản 3, Điều 23 quy định rõ: tiền lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng mà Chính phủ ban hành. Mức hiện hành áp dụng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/1/2026), chia theo 4 vùng:

Vùng I áp dụng cho khu vực trung tâm các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM; Vùng II cho các đô thị loại II và vùng lân cận; Vùng III cho các huyện, thị xã còn lại; Vùng IV cho các địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn nhất.

Khoản tiền thay thế bảo hiểm

Với người lao động không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, doanh nghiệp có nghĩa vụ trả thêm một khoản tiền tương ứng với phần mình phải đóng bảo hiểm, cùng lúc với kỳ trả lương.

Lương thử việc

Căn cứ Điểm c, Khoản 2, Điều 16: hai bên được tự thỏa thuận mức lương thử việc, nhưng tối thiểu phải bằng 85% lương chính thức của công việc đó.

Lương trong thời gian học nghề, tập nghề

Theo Khoản 1, Điều 20:

• Doanh nghiệp không được thu học phí từ người học nghề, tập nghề để làm việc cho mình.
• Nếu người học nghề, tập nghề trực tiếp tham gia lao động thì phải được trả lương cho thời gian đó.

4. Trả lương và các khoản phải thanh toán khi hợp đồng lao động kết thúc

Khoản 2, Điều 18 quy định doanh nghiệp phải:

• Thanh toán đúng hạn mọi quyền lợi của người lao động khi hợp đồng chấm dứt.
• Trả đầy đủ trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo luật định.
• Nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật, phải bồi thường đầy đủ các khoản theo quy định.

5. Trả lương đối với lao động giúp việc gia đình

Điều 28, Khoản 1 và Khoản 3 quy định thêm:

• Khi kết thúc hợp đồng và người lao động về nơi cư trú, doanh nghiệp/gia chủ phải trả tiền tàu xe đi đường (trừ khi người lao động tự ý chấm dứt hợp đồng trước hạn).
• Phải trả thêm khoản tiền tương đương BHXH, BHYT để người lao động tự chủ động tham gia các loại bảo hiểm này.

Kết luận

Nghị định 283/2026/NĐ-CP mở rộng đáng kể phạm vi các quy định về lương — từ mức sàn tối thiểu, lương thử việc, cho tới nghĩa vụ thanh toán khi chấm dứt hợp đồng. Từ 10/9/2026, doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ chính sách tiền lương hiện hành để trả lương đúng quy định tránh vi phạm và các tranh chấp lao động phát sinh. Về phía người lao động, việc chủ động tìm hiểu các quy định mới cũng là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân.

Xem thêm về Tổng hợp những điều cơ bản người nộp thuế cần biết theo Công văn 6436/CT-PC